Alfabet polski: wszystkie litery
Pełny alfabet polski w kolejności alfabetycznej wygląda tak:
A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż
Małymi literami: a ą b c ć d e ę f g h i j k l ł m n ń o ó p r s ś t u w y z ź ż. Polskie litery stoją zawsze zaraz po swojej literze podstawowej: ą po a, ć po c, ł po l, a na końcu alfabetu są kolejno z, ź i ż. Tak samo układa słowa nasze narzędzie do sortowania alfabetycznego.
Tabela liter alfabetu polskiego z numerami
| Nr | Litera | Nazwa litery | Rodzaj |
|---|---|---|---|
| 1 | A a | a | samogłoska |
| 2 | Ą ą | ą (a z ogonkiem) | samogłoska |
| 3 | B b | be | spółgłoska |
| 4 | C c | ce | spółgłoska |
| 5 | Ć ć | cie | spółgłoska |
| 6 | D d | de | spółgłoska |
| 7 | E e | e | samogłoska |
| 8 | Ę ę | ę (e z ogonkiem) | samogłoska |
| 9 | F f | ef | spółgłoska |
| 10 | G g | gie | spółgłoska |
| 11 | H h | ha | spółgłoska |
| 12 | I i | i | samogłoska |
| 13 | J j | jot | spółgłoska |
| 14 | K k | ka | spółgłoska |
| 15 | L l | el | spółgłoska |
| 16 | Ł ł | eł | spółgłoska |
| 17 | M m | em | spółgłoska |
| 18 | N n | en | spółgłoska |
| 19 | Ń ń | eń | spółgłoska |
| 20 | O o | o | samogłoska |
| 21 | Ó ó | o z kreską (u zamknięte) | samogłoska |
| 22 | P p | pe | spółgłoska |
| 23 | R r | er | spółgłoska |
| 24 | S s | es | spółgłoska |
| 25 | Ś ś | eś | spółgłoska |
| 26 | T t | te | spółgłoska |
| 27 | U u | u | samogłoska |
| 28 | W w | wu | spółgłoska |
| 29 | Y y | igrek | samogłoska |
| 30 | Z z | zet | spółgłoska |
| 31 | Ź ź | ziet | spółgłoska |
| 32 | Ż ż | żet | spółgłoska |
Ile jest samogłosek, a ile spółgłosek?
W alfabecie polskim jest 9 samogłosek: a, ą, e, ę, i, o, ó, u, y. Pozostałe 23 litery to spółgłoski. Warto pamiętać o dwóch wyjątkach. Litery ó i u oznaczają ten sam dźwięk, a litera i po spółgłosce często nie tworzy osobnej sylaby, tylko zmiękcza głoskę, jak w słowach „nie” czy „siano”. Litera y jest w polszczyźnie samogłoską, choć w angielskim bywa spółgłoską.
Polskie litery, czyli znaki diakrytyczne
Dziewięć liter odróżnia alfabet polski od łacińskiego: ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż. Powstały przez dodanie do zwykłej litery ogonka, kreski albo kropki. Z tego powodu czasem mówi się, że polski alfabet ma 23 litery „podstawowe” i 9 „polskich”. Jeśli musisz zapisać tekst bez nich, na przykład w nazwie pliku lub adresie strony, użyj narzędzia do usuwania polskich znaków.
Dlaczego w alfabecie polskim nie ma Q, V i X?
Litery q, v i x nie należą do alfabetu polskiego, bo w rodzimych polskich słowach nie występują. Spotkasz je w wyrazach i nazwach obcego pochodzenia, takich jak quiz, video czy Xbox. Niektóre podręczniki i tabele dopisują je na końcu, dlatego czasem można przeczytać, że „alfabet ma 35 liter”. Alfabet angielski ma dla porównania 26 liter.
Dwuznaki to nie osobne litery
Połączenia ch, cz, dz, dź, dż, rz i sz zapisują jedną głoskę, ale nie są osobnymi literami alfabetu. Przy sortowaniu traktuje się je jak dwie zwykłe litery, więc słowo „czapka” znajdziesz w słowniku pod literą c, a nie pod osobną literą „cz”. Stoi ono za słowem „cień”, bo z jest w alfabecie dalej niż i.
Zdania ze wszystkimi literami alfabetu
Pangram to zdanie, w którym występuje każda litera alfabetu. Oto polskie pangramy zawierające wszystkie 32 litery:
- Pchnąć w tę łódź jeża lub ośm skrzyń fig.
- Mężny bądź, chroń pułk twój i sześć flag.
- Jeżu klątw, spłódź Finom część gry hańb!
Popularne „Zażółć gęślą jaźń” nie jest pełnym pangramem: zawiera za to wszystkie dziewięć polskich liter, dlatego służy do sprawdzania, czy czcionka i program poprawnie obsługują polskie znaki. Wklej dowolne zdanie do pola nad tekstem, a sprawdzimy, których liter w nim brakuje. Liczbę wszystkich liter w tekście policzysz w liczniku znaków.
Najczęściej zadawane pytania
Ile liter ma alfabet polski?
Alfabet polski ma 32 litery. 23 z nich pochodzą z alfabetu łacińskiego, a 9 to polskie litery ze znakami diakrytycznymi: ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź i ż.
Ile jest samogłosek w języku polskim?
W alfabecie polskim jest 9 samogłosek: a, ą, e, ę, i, o, ó, u, y. Pozostałe 23 litery to spółgłoski.
Czy litery Q, V i X są w polskim alfabecie?
Nie. Q, V i X nie należą do alfabetu polskiego i pojawiają się tylko w wyrazach obcego pochodzenia. Razem z nimi byłoby 35 liter.
Która litera jest ostatnia w alfabecie polskim?
Ostatnią literą alfabetu polskiego jest Ż. Przed nią stoją Z i Ź.
Jaką literą jest Ó w alfabecie?
Ó to 21. litera alfabetu polskiego. Nazywa się „o z kreską” albo „u zamknięte” i oznacza ten sam dźwięk co u.